نشت مایع مغزی–نخاعی از بینی (CSF Rhinorrhea): تشخیص، علائم و درمان با اندوسکوپی | دکتر سید علی موسوی
معرفی مورد بالینی
خانم جوانی با آبریزش شفاف یکطرفه بینی از سمت چپ به مدت حدود دو ماه مراجعه کرد. این آبریزش با خم شدن تشدید میشد و بیمار هنگام نشستن دچار سردرد مبهم میگردید. نکته مهم این بود که هیچ علامتی از عفونت، تب یا سینوزیت وجود نداشت.
این علائم از نشانههای کلاسیک نشت مایع مغزی–نخاعی (CSF) هستند، بهخصوص وقتی ترشحات شفاف و یکطرفه بوده و با وضعیت سر تغییر کنند.
بیمار سابقه سپتورینوپلاستی حدود دو سال قبل داشت که میتواند از عوامل مستعدکننده ایجاد دیفکتهای کوچک در کف جمجمه باشد.
بررسیهای پاراکلینیک و تشخیص
در معاینه و بررسیها، نتایج زیر به دست آمد:
- MRI مغز → طبیعی
- مشاوره نورولوژی → بدون یافته پاتولوژیک
- سیسترنوگرافی → مشاهده دیفکت در ناحیه بازال لاملای چپ
- CT Scan PNS و CT لاملا → وجود نقص استخوانی در همان ناحیه تأیید شد
این ترکیب یافتهها تشخیص CSF Rhinorrhea ناشی از دیفکت بازال لاملای چپ را قطعی کرد.
علت نشت CSF
نشت مایع مغزی–نخاعی زمانی رخ میدهد که بین فضای داخل جمجمه و بینی یا سینوسها ارتباط غیرطبیعی ایجاد شود.
علت این نقصها معمولاً یکی از موارد زیر است:
- ضربه
- جراحیهای قبلی بینی یا سینوس
- افزایش فشار داخل جمجمه
- نقصهای مادرزادی یا فرسایش استخوان
در این بیمار، سابقه سپتورینوپلاستی میتواند زمینهساز آسیب بسیار ظریف به کف جمجمه بوده باشد.
جراحی و درمان با اندوسکوپی (FESS)
بیمار جهت انجام اندوسکوپی سینوس (FESS) و تزریق فلوروسئین اینتراتکال آماده شد.
این رنگ هنگام نشت مایع از محل آسیب، در میدان عمل قابل مشاهده است و در یافتن نقطه دقیق دیفکت کمک شایانی میکند.
یافتههای حین عمل:
- وجود نشت واضح CSF
- مشاهده دیفکت استخوانی در بازال لاملای چپ
تکنیک ترمیم:
محل نشت با تکنیک چندلایه ترمیم شد:
- چربی (Fat graft)
- فاشیای شکم
- تقویت و پوشش با Surgicel
این روش یکی از پایدارترین روشها برای جلوگیری از نشت مجدد CSF محسوب میشود.
نتیجه جراحی
نشت بهطور کامل بسته شد و بیمار بدون هیچگونه عارضه جدی ترخیص شد.
ترمیم چندلایه در مواردی مانند این کیس، معمولاً نتایج بسیار عالی و کمخطر دارد.
