در برخی از کودکان، از بدو تولد سوراخ کوچکی در ناحیه صورت یا گردن دیده میشود که ممکن است بیعلامت باشد، اما به مرور زمان دچار عفونت، تورم، درد یا ترشح شود.
این ضایعه مادرزادی معمولاً تحت عنوان فیستول برانشیال (Branchial Fistula) شناخته میشود و از بقایای دوران جنینی انسان به وجود میآید.
مورد بالینی: فیستول برانشیال نوع ۱b در کودک ۵ ساله
در این گزارش، کودک ۵ سالهای را مشاهده میکنیم که در جلوی گوش خود سوراخ کوچکی با ترشح مداوم دارد. بررسیها نشان دادهاند که او مبتلا به فیستول برانشیال نوع ۱b است.
نکته مهم در این نوع فیستول این است که عصب صورت از میان مسیر فیستول و کیست عبور میکند، بنابراین جراحی این نوع فیستول بسیار حساس و دقیق باید انجام شود تا آسیبی به عصب صورت وارد نشود.
منشأ جنینی فیستولهای برانشیال
فیستولهای برانشیال از بقایای ساختارهای جنینی موسوم به “قوسهای برانشیال” شکل میگیرند.
در دوران رشد جنین، این قوسها باید به صورت کامل بسته شوند، اما اگر بخشهایی از آن باقی بماند، به صورت سوراخ یا مسیر باریکی بین پوست و حلق یا ساختارهای داخلی دیگر دیده میشوند.
علائم و نشانهها
فیستول های مادرزادی سر و گردن معمولاً علائمی همچون موارد زیر دارند:
- وجود سوراخ یا حفره کوچکی در پوست گردن یا جلوی گوش از بدو تولد
- خروج ترشح از سوراخ، خصوصاً هنگام خوردن یا آشامیدن
- تورم یا التهاب اطراف ضایعه پس از عفونت
- درد و حساسیت لمس
- در موارد مزمن: بوی نامطبوع یا آبسه
انواع فیستولهای برانشیال
به طور کلی فیستولهای برانشیال شش نوع دارند که بر اساس مسیر و محل ارتباط با حلق و گوش تقسیم میشوند.
نوع ۱b که در این مقاله به آن اشاره شده، یکی از انواع نادر و پیچیده است زیرا نزدیک ساختارهای عصبی حیاتی صورت قرار دارد.
