مقدمه
کانسر لب تحتانی یکی از شایعترین بدخیمیهای ناحیه سر و گردن است که اغلب از نوع کارسینوم سلول سنگفرشی (Squamous Cell Carcinoma) میباشد. این نوع سرطان به دلیل تماس مستقیم با نور خورشید، مصرف دخانیات و عوامل محیطی، بهویژه در لب تحتانی شیوع بالاتری دارد.
در موارد وسیع، درمان اصلی شامل رزکشن کامل تومور با حاشیه ایمن و سپس بازسازی عملکردی و زیبایی لب است. یکی از روشهای مؤثر در این زمینه، استفاده از فلاپ Karapandzic میباشد.
کانسر لب تحتانی چیست؟
سرطان لب تحتانی یک بدخیمی مهاجم است که در صورت تشخیص دیرهنگام میتواند باعث:
- تخریب بافت نرم لب
- اختلال در تکلم، تغذیه و بلع
- تغییرات شدید ظاهری صورت
شود. تشخیص زودهنگام و درمان جراحی مناسب نقش کلیدی در پیشآگهی بیمار دارد.
درمان کانسر وسیع لب تحتانی
در تومورهای کوچک، امکان برداشت محدود و ترمیم ساده وجود دارد، اما در کانسرهای وسیع لب تحتانی که بیش از یکسوم تا دوسوم لب را درگیر کردهاند، نیاز به:
- رزکشن گسترده برای اطمینان از حاشیه منفی
- بازسازی پیشرفته با حفظ عملکرد اسفنکتری لب
وجود دارد.
فلاپ Karapandzic چیست؟
فلاپ Karapandzic یک روش بازسازی موضعی (Local Flap) است که برای ترمیم نقصهای وسیع لب تحتانی و فوقانی استفاده میشود. این تکنیک بر پایه چرخش بافتهای اطراف لب همراه با حفظ عروق و اعصاب طراحی شده است.
اصول جراحی فلاپ Karapandzic
- استفاده از فلاپهای دوطرفه چرخشی
- حفظ عصب فاسیال و شاخههای حسی لب
- حفظ خونرسانی طبیعی بافت
- بازسازی کامل حلقه عضلانی لب (Orbicularis Oris)
مزایای ترمیم لب با فلاپ Karapandzic
✅ حفظ حس لب
✅ حفظ حرکات طبیعی لب و دهان
✅ امکان صحبت کردن و غذا خوردن طبیعی
✅ عدم نیاز به فلپ آزاد یا گرافت
✅ نتایج زیبایی قابل قبول در اغلب بیماران
معایب و محدودیتها
⚠️ احتمال ایجاد microstomia (کوچک شدن دهانه دهان)
⚠️ محدودیت در نقصهای بسیار بزرگ (بیش از ۲/۳ لب)
⚠️ نیاز به تمرینات فیزیوتراپی پس از عمل
⚠️ احتمال نیاز به جراحی اصلاحی ثانویه در برخی بیماران
مراقبتهای بعد از جراحی
- رعایت بهداشت دهان و لب
- استفاده از پمادهای مرطوبکننده
- تمرینات تدریجی باز کردن دهان
- پیگیری منظم از نظر عود تومور
- بررسی عملکرد گفتار و بلع
نتیجهگیری
در بیماران مبتلا به کانسر وسیع لب تحتانی، ترمیم پس از رزکشن نقش حیاتی در کیفیت زندگی بیمار دارد. فلاپ Karapandzic بهعنوان یک روش استاندارد و قابل اعتماد، امکان حفظ عملکرد و زیبایی لب را بهصورت همزمان فراهم میکند و در بسیاری از موارد انتخاب اول جراحان فک، صورت و سر و گردن محسوب میشود.
